De Oudejaarsvereniging De Geitefok te Oldeberkoop wordt zoals bekend verdacht van diefstal van ringen van het Olympisch Stadion te Amsterdam. Ze heeft ons kantoor om bijstand verzocht. De Oudejaarsvereniging treedt thans naar buiten om te bevorderen dat er een zeker evenwicht ontstaat in de beeldvorming rond deze zaak. Immers tot nu toe is er richting de diverse media informatie naar buiten gebracht door het stadion, de politie en het Openbaar Ministerie. Niet door of namens cliënte.
Ter relativering hierbij de volgende opmerkingen:
1. Er is formeel-juridisch naar mijn mening geen sprake van diefstal. Dit verweer hebben wij ook gevoerd in eerdere zaken rond oudejaarsverenigingen. Zo heeft ons kantoor tweemaal de Vesuvius Club uit Elsloo bijgestaan, eenmaal in verband met het meenemen van het beeld van Gorbatsjov uit het museum van Madame Tussauds uit Amsterdam en eenmaal in verband met het meenemen van het beeld van Rinus Michels uit Zeist. Ook werd eerder bijstand verleend aan de huidige cliënte, in verband met het meenemen van groot formaat Wallaby’s uit Biddinghuizen. Er is naar onze mening geen sprake van diefstal in de zin van art. 310 Sr, aangezien bij de betrokkenen het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening ontbreekt. Er is immers sprake van tijdelijk en beperkt gebruik. Dit heeft te maken met de lange traditie van de oudejaarsverenigingen en hun werkwijze in de praktijk. Men gebruikt een voorwerp, meestal een beeld, tijdelijk en brengt dit uiteindelijk weer terug bij de rechthebbende zonder dat er sprake is van schade. Eigenlijk is er in dit soort gevallen van joyriding met een beeld, in casu met ringen. De wetgever heeft daar echter geen rekening mee gehouden.
Markant is in dit verband ook dat mijn cliënte, na het meenemen van de ringen, een bord heeft achtergelaten met daarop enige rode pompeblêden. De verwijzing naar Friesland was dus direct al duidelijk. Daarnaast is er een tekst op het bord geschreven, waaronder de regel: “Het komt terug onder elk beding”.
Ook is er op tweede kerstdag nog een anonieme brief naar het stadion gestuurd.
Kort gezegd staat hierin dat het kunstwerk in veilige handen is en dat men er voorzichtig mee omgaat. Men verzekert ook dat de ringen op zeer korte termijn weer zullen worden teruggebracht.
Het was dus van meet af aan duidelijk dat het hier niet een “gewone” diefstal betreft. Bovendien heb ik in mijn praktijk nog niet eerder meegemaakt dat een dief een dergelijke tekst achterlaat….
2. De ringen zijn inmiddels weer terug bij de rechthebbende. Tijdens het transport van Amsterdam naar Oldeberkoop heeft mijn cliënte grote zorgvuldigheid betracht. Er is een deken gewikkeld om de ringconstructie en tevens is de constructie vervolgens geplaatst tussen twee matrassen. Dat een ingeschakelde deskundige op het politiebureau te Wolvega vervolgens enige (lak-) schade waarneemt, is natuurlijk wel verklaarbaar. De ringen hebben al een behoorlijke leeftijd. Gesteld al dat er enige schade is, dan zegt dat vanzelfsprekend niets over het tijdstip waarop de schade is veroorzaakt en door wie.
Het heeft mijn cliënte wel zeer verbaasd dat men de ringen niet zelf mocht terugbrengen naar het Olympisch Stadion. Hierover was al overeenstemming bereikt met de directeur van het Olympisch Stadion. Deze schreef in zijn brief van 2 januari 2012 aan de Oudejaarsvereniging: “De ringen moet per direct worden terugbezorgd”.
Dit was mijn cliënte ook van plan, zo is nu eenmaal de werkwijze door de jaren heen. Dit is echter onmogelijk gemaakt door een gewijzigde opstelling van het Olympisch Stadion. Plotseling werd verordonneerd dat medewerkers van het stadion de ringen zelf zouden komen ophalen en dat in Friesland een uit Amsterdam overgekomen deskundige de schade zou moeten vaststellen. Wat mijn cliënte betreft een onwenselijke gang van zaken die heeft geleid tot oplopende kosten. Onnodig gemaakte kosten volgens ondergetekende.
3. De zaak is ook op een veel te zwaar spoor gezet op dinsdag 3 januari jl. Er waren politieagenten aanwezig in de schuur waar de ringen lagen opgeslagen. Tevens werd de ringconstructie formeel in beslag genomen. Volstrekt onnodig indien men zich enigszins verdiept in de traditie en de werkwijze van een oudejaarsvereniging.
4. Reeds in een vroeg stadium heeft mijn cliënte aan het stadion aangeboden om een bedrag van € 500,= over te maken. Het Olympisch Stadion kon vervolgens dit bedrag doorsluizen naar een zelf te bepalen goed doel. De leden van de Oudejaarsvereniging zouden dit bedrag zelf bijeenbrengen. Hierop is niet gereageerd.
5. Het strafrecht is in Nederland nog altijd ultimum remedium. Het lijkt gewenst en aangewezen dat het strafrechtelijke traject zo spoedig mogelijk wordt beëindigd middels een sepotbeslissing van de officier van justitie. Als er reële kosten zijn gemaakt vanwege het stadion en cliënte accepteert deze kosten, dan zal de rekening zo spoedig mogelijk worden betaald.
Gelet op alle feiten en omstandigheden in deze zaak is een strafrechtelijke afdoening zeker twee bruggen te ver.
Cliënte wacht nu af welke berichten er van het stadion binnenkomen. Als er rekeningen binnenkomen zal men deze bespreken met ondergetekende en een collega die gespecialiseerd is op dat terrein.
Ondergetekende hoopt op korte termijn een gesprek aan te gaan met de zaaksofficier van justitie te Amsterdam over afdoening van de strafrechtelijke kant.
Mr. Wim Anker
