Op 10 januari 2008 heeft het gerechtshof te Amsterdam uitspraak gedaan in een zaak tegen een 31-jarige inwoner van Zuidoostbeemster. Het hof heeft bewezen verklaard dat onze cliënt op 5 maart 2006 in Middenbeemster een voertuig op de openbare weg heeft geplaatst, zonder dat voor dit voertuig een aansprakelijkheidsverzekering was afgesloten. De uitspraak betekent dat vrijwel alle bezitters van landbouwvoertuigen een strafbaar feit begaan en het risico lopen dat hun voertuig in beslag wordt genomen.
Onze cliënt wordt bijgestaan door zijn raadsman, mr. Tjalling van der Goot.
Op grond van artikel 30 van de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen (WAM) is een bezitter van een voertuig verplicht te zorgen dat het voertuig op de openbare weg verzekerd is. Het niet verzekerd plaatsen of rijden op de openbare weg is een strafbaar feit.
In de zaak van onze cliënt ging het om een motorrijtuig met beperkte snelheid, ofwel een landbouwvoertuig. Volgens het Voertuigregelment is een voertuig pas een voertuig met beperkte snelheid indien het motorrijtuig “met een door de constructie bepaalde snelheid van niet meer dan 25 km/u” kan behalen.
De verzekeringsmaatschappij had de verdediging schriftelijk bevestigd dat het voertuig verzekerd was. Een afschrift van deze brief was door de raadsman overgelegd. Volgens de verdediging was daarmee aan de wettelijke verzekeringsplicht voldaan.
Desondanks veroordeelde het gerechtshof onze cliënt. Uit technisch onderzoek was gebleken dat het voertuig een hogere snelheid dan 25 km/u kon bereiken. Omdat in de (standaard)clausule van de polis stond vermeld dat de verzekering van kracht is indien het landbouwvoertuig een snelheid kan bereiken van ten hoogste 25 km/u was volgens het hof de verzekeringsovereenkomst niet afgesloten op een landbouwvoertuig. Een landbouwvoertuig zou immers niet sneller dan 25 km/u mogen rijden. Aldus was volgens het hof geen sprake van een geldige verzekering.
Onze cliënt werd veroordeeld tot betaling van een geldboete van € 380. Bovendien is het voertuig onttrokken aan het verkeer.
Door de verdediging is inmiddels beroep in cassatie ingesteld.
Het is een feit van algemene bekendheid dat vrijwel alle tractoren en motorrijtuigen met beperkte snelheid harder kunnen rijden dan 25 km/u. Uit het in 2006 opgestelde adviesrapport “Effecten verhoging maximumsnelheid land- en bosbouwtrekkers” van Rijkswaterstaat volgt dat de feitelijke rijsnelheid van landbouwtrekkers hoger is dan de wettelijke snelheid van 25 km/u. Ook blijkt uit dat onderzoek dat de maximum snelheid van 25 km/u nauwelijks wordt nageleefd. Eind 2006 heeft toenmalig minister Peijs van Verkeer in een brief aan de Tweede Kamer laten weten de maximumsnelheid voor landbouwtrekkers per 2009 te verhogen naar 40 km/u.
Naar de mening van de verdediging treedt de rechter ten onrechte in de beoordeling van de polisvoorwaarden. Op grond van diverse bepalingen in de WAM heeft een eventueel slachtoffer na een ongeval met een dergelijk voertuig gewoon recht op vergoeding door de verzekeraar. De positie van een eventueel slachtoffer wordt dus niet aangetast. Juist deze bescherming van benadeelden is de achtergrond van de verzekeringsplicht in de WAM.
Nu een overgroot deel van de landbouwvoertuigen sneller kan rijden dan 25 km/u betekent dit op grond van deze uitspraak van het gerechtshof Amsterdam dat een afgesloten de aansprakelijkheidsverzekering geen gelding heeft. Immers, volgens het hof is een voertuig dat sneller kan rijden dan 25 km/u geen motorrijtuig met beperkte snelheid. Indien in de verzekeringspolis is opgenomen dat het om een motorrijtuig met beperkte snelheid gaat, is volgens het hof deze verzekering niet van kracht. Elke bezitter die met zo´n voertuig gebruik maakt van de openbare weg maakt zich aldus schuldig aan een strafbaar feit. Bovendien loopt elke bezitter het risico dat het veortuig in beslag wordt genomen en nadien door de rechter wordt onttrokken aan het verkeer.
De uitspraak heeft dus verstrekkende gevolgen voor met name de landbouw.
Het beroep in cassatie zal worden behandeld door de Hoge Raad in Den Haag. Naar verwachting zal pas in het najaar van 2008 uitspraak worden gedaan.
